کنیا هارا از جذاب‌ترین و تحسین‌شده‌ترین دیزاینرهای ژاپنی است. او در سال ۱۹۸۳ در رشته دیزاین از دانشگاه هنر موساشینو فارغ‌التحصیل شد و بلافاصله به شرکت ان‌دی‌سی (مرکز دیزاین نیپون) پیوست. در سال ۱۹۹۲ «انستیتو دیزاین هارا» را راه اندازی کرد که بر روی تمام اشکال دیزاین از تبلیغات تا برندینگ، دیزاین نمایشگاه، تابلوها، بسته‌بندی، محصول و کتاب کار می‌کند. در دیزاین او ماهیت محصول به صورت مینیمالیستی و با المان‌های اساسی نمایش داده می‌شود: هارا معنای عمیق هر حقیقت را به صورت سمبلیک نشان می‌دهد که ریشه در فرهنگ سنتی ژاپن دارند. 

•••

یک روز برای تحویل چند طرح که کشیده بودم به گراور‌سازی آقای رشیدیه رفته بودم. آن روز آقایان ناصری و عبدی مؤسسان حروف‌ریزی زر که قبلا هم مدیران کارخانۀ کریم آزادی بودند، به آنجا آمده بودند و داشتند صحبت می‌کردند می‌گفتند ما همه‌جا مراجعه کرده‌ایم که برایمان خط مناسبی برای حروف‌ریزی بنویسند ولی موفق نشده‌ایم (حتی پیش آقای غروی که از معروف‌ترین عربی نویسان ایران بود هم رفته بودند.) آقای رشیدیه به آنان گفتند که به ایشان (یعنی به من) کار بدهند. آن موقع من حدود بیست، بیست‌و‌دو ساله بودم. آن‌ها ابتدا با لبخندی _شاید حاکی از تمسخر_ با من برخورد کردند. اما آقای رشیدیه با اطمینان به آن‌ها گفت ایشان را...

•••

وقتی پیشنهاد ساعد مشکی برای ویرایش کتاب «دیزاین یک شغل است» را پذیرفتم، هیچ‌چیز دربارۀ دیزاین نمی‌دانستم؛ مطلقاً هیچ‌چیز. از روی فضولی قبول کردم. خواستم پس از مدت‌ها، با متنی خارج از دنیای ادبیات سروکله بزنم و مخم را در هوای دیگری بگردانم. عجیب است که با همۀ عشق و توجهم به اشیا، تازه بعد از خواندن این کتاب بود که دانستم اگر بعد از هشت ساعت نشستن روی صندلی کار باسن آدم درد بگیرد، باید به دیزاینر فحش بدهد. اگر هنوز ترجیح می‌دهم به‌جای انجام عملیات بانکی از راه وبسایت بانک به شعبه‌اش رجوع کنم، تقصیر دیزاینر وب است. حتی در فیلم‌های هندی کارگردان گناهی نداشت که سر بزنگاه گلوله درنمی‌رفت، دیزاینر...

•••

جهان از نگاه زاده می­‌شود و هستی برای آدم از هنگامی معنایی انسان­‌وار یافت که چشم به دیدارِ خویش گشود. دکتر حسن جعفری­‌تبار نیز از دیدِ یک حقوق­دان بر آن است که معیارِ نفس(= جان) چشم است و می­‌اندیشد «موجودی که چشم دارد، محق است و جنین از زمانی که چشم خود را می­‌یابد محق است و حتّی حیوانی که چشمی حس شدنی دارد دست­کم در لزوم رنج نکشیدن حقوقی انسان­‌وار خواهد داشت.» حتّی امروزه نیز که بنا بر فیزیکِ نو دریافته­‌ایم چشم همانند نورافکن عمل نمی‌­کند باز هم «نگاه انداختن» دارای معناست. ما نگاهِ خویش را به چیزی می‌­افکنیم و به گون‌ه­ای ارادی آن را در نظر می­‌آوریم. هر فرد، متناسب با آموزه‌­های...

•••

هیچ‌گاه با یک جعبه‌ی بسیار بزرگ پر از شکلات‌های خوشمزه و در لفاف‌های رنگی پیچیده‌ی هوس‌انگیز مواجه شده‌اید؟ راستش من هیچ‌گاه شیرینی و شکلات دوست نداشته‌ام. اما این برق شوق و نگاه شادمانه را در چشم بسیاری از آن‌ها دیده‌ام. در کودکی هر وقت که یکی از عموهایم که در آبادان زندگی می‌کرد، به تهران می‌آمد، یکی از آن جعبه‌های بزرگ پر از شکلات خارجی را سوغات می‌آورد. من بیش از یکی نمی‌خوردم ولی همیشه زرورق‌های رنگارنگ و پر از نقش، طلایی و نقره‌ای و آبی و ارغوانی را از بشقاب‌های پیش‌دستی مهمان‌هایمان برمی‌داشتم و در فرصت مناسب روی یک سطح صاف صیقلی یا شیشه‌ای با ناخن صافشان می‌کردم و آن قطعات ارزشمند...

•••

ایدۀ جمع‌آوری تصویرسازی‌ها از چه زمانی به فکر شما رسید؟ انوشیروان ممیز: ایدۀ چنین کتابی اولین بار در نمایشگاه‌ سالانه‌ی 1394 که هر ساله در بزرگداشت مرتضی ممیز برگزار می‌کنیم، به‌وجود آمد. آنجا به پیشنهاد آقای مشکی تصمیم گرفتیم نمایشگاهی از تصویرسازی‌ها برگزار کنیم و کارهای کتاب هفته را نمایش دهیم. تا پیش از آن، یعنی از 1385، به دیگر آثار مرتضی ممیز مثل نشانه‌ها و روی جلدها و پوسترها توجه می‌کردیم. آن موقع به این نتیجه رسیدیم که خیلی خوب است اگر کتابی منتشر کنیم که همه تصویرسازی‌ها را در بر بگیرد. ...

•••

  حسن کریم‌زاده* / نشریۀ اندیشۀ پویا / شمارۀ 64 / تیر 1399   «اهمیت اثر [تصویرگری]، تنها در منعکس‌کردن تصویریِ محتوای نوشته نیست. تصویر خوب باعث ایجاد باور بیشتر و درک بهتر مطلب می‌شود و سبب می‌گردد تا خواننده، انرژی، انگیزه و شوق زیادی برای ادامه‌ی مطالعه پیدا کند و نهایتاً به‌طور مستقیم آموزش بصری ببیند و به‌طور طبیعی، فرهنگ او گسترش پیدا کند.» این جمله‌ها دغدغه‌ی هنرمندی را مشخص …

•••

میلتون بیچاره خودش را به خاطر نابینایی‌اش این‌طور دلداری می‌داد: بالاخره چه اهمیتی دارد که آدم رنگ چیزهای بی‌اهمیت را ببیند؟ جالب است، نه؟ البته واضح است که برای دلداری دادن به خودش بوده است. آخر مسئله که فقط این نیست، به شخصه حتی به راحتی در خیابان راه هم نمی‌توانم بروم.

•••

حالا که قرار است تجربه‌ام از خواندن این کتاب را با شما به اشتراک بگذارم اجازه بدهید اعتراف کنم اولین جنبه‌ای که مرا به سمت این کتاب کشاند اسمش بود. فلسفه فشن این طور شروع می‌شود: «فشن یکی از تأثیرگذارترین پدیده‌ها بر تمدن غرب از رنسانس به این سو بوده است. این پدیده زمینه‌های متعدد فعالیت‌های انسان مدرن را درنوردیده و می‌توان گفت که تبدیل به ذات ثانویهٔ ما شده است.» بعد از خواندن این چند سطر یادم آمد که قبل‌تر از نویسنده این کتاب فلسفهٔ ملال را خوانده بودم. به نظرم فیلسوف‌های معاصر، اندیشمندان جذاب و خودمانی‌تری هستند. راستش را گفته باشم از این که یک فیلسوفی به جای پرداختن به جزئیات کنه هستی...

•••