بورخس-کتاب سال94

نامه‌های پُر تب و تابِ خورخه لوئیس بورخس برندهٔ جایزهٔ کتاب سال ۱۳۹۴شد.

نجمه شبیری، مترجم «نامه‌های پر‌تب‌و‌تاب»، کتاب برگزیده سی‌وسومین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، نوشته خورخه لوئیس بورخس در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) عنوان کرد: کتاب «نامه‌های پر‌تب‌و‌تاب» شامل ۷۶ نامه از بورخس می‌شود. بورخس این نامه‌ها را از بیست‌و‌دو تا بیست‌و‌سه سالگی نوشته است.

وی افزود: نامه‌های بورخس در این مقطع زمانی، پس از مرگ او توسط همسرش گردآوری و منتشر شد. این نامه‌ها از این جهت مهم است که مشخص می‌کند بورخس خالق مکتب «اولتراییسم» است. این کتاب حدود ۵۰ پاورقی داد که خودم آن‌ها را نوشته‌ام. بورخس در این کتاب نیز تقریبا مانند دیگر آثارش قلمی سنگین دارد.

این مترجم اضافه کرد: بورخس در ادبیات بین‌الملل به پیامبر خوانندگان معروف است. علاوه بر آن، همه خوانندگان زبان اسپانیایی، این نویسنده را با دشواری قلمش می‌شناسند.

شبیری توضیح داد: در ابتدای کتاب «نامه‌های پرتب‌و‌تاب» مقدمه مفصلی به قلم ناشر نوشته‌شده و من هم مقدمه‌ای آکادمیک به کتاب افزوده‌ام. حدود ۶ ماه طول کشید که پاورقی‌های این کتاب را کامل کنم. ترجمه این کتاب سه سال طول کشید و البته چهار بار هم ویرایش شد. من حدود چهار سال از طریق این کتاب با دنیای بورخس زندگی کردم. برگردان حدود ۵۷ نامه، دو سال وقت مرا گرفت. گاهی برای ترجمه یک نامه، یک هفته وقت می‌گذاشتم.

برنده جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، گفت: پیچیدگی قلم بورخس در این کتاب بسیار زیاد بود و از آنجا که این نویسنده تسلط کاملی بر دیگر زبان‌ها داشت، شاهد آن بودم که در کتابش‌گاه با یک واژه به شکل‌های گوناگون بازی می‌کند. به عنوان مترجم ناچار بودم کشف کنم که او از کدام واژه به چه استعاره‌هایی رسیده است.

وی ادامه داد: فرم نامه‌ها را به هیچ عنوان تغییر ندادم. اگر خط‌خوردگی‌ای در نامه‌ها دیدم، آن را به‌‌ همان شکل در ترجمه آوردم. اگر واژه‌ای به شکلی نامتعارف نوشته شده بود من هم به‌‌ همان شیوه آن را به فارسی برگرداندم. بورخس نویسنده دشوارخوانی است اما با این وجود در این چهار سال، شیفته کتاب او شدم. این کتاب از لحاظ آکادمیک هم ارزش‌های خاص خود را دارد و مجموعه این خصوصیات باعث شد تا آن را با علاقه ترجمه کنم.

نجمه شبیری، مترجم، متولد ۱۳۴۳ قم، از دانشگاه مادرید دکترای ادبیات اسپانیایی گرفت و هم اکنون عضو هیأت علمی و مدرس دانشگاه است. ترجمه رمان «خاله تولا» نوشته اونامونو، «بیست سال کتاب‌شناسی ایران در اسپانیا» و «مقدمه‌ای بر زبان اسپانیایی» نام برخی از آثار اوست.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *